Menstruatie: het is een natuurlijk proces dat miljoenen vrouwen elke maand meemaken. Dit fysieke verschijnsel is niet alleen biologisch, maar ook sociaal en cultureel van grote betekenis. Ondanks dat menstruatie volkomen normaal is, hangen er nog steeds veel taboes en stigma’s rondom dit onderwerp in verschillende culturen. Bij Lotties Period willen we deze taboes doorbreken en menstruatie omarmen! Hier zijn vijf fascinerende culturele feitjes die je misschien nog niet kende.
1. Chhaupadi in Nepal
In Nepal is menstruatie nog altijd omgeven door een sterke traditie, genaamd Chhaupadi. Deze praktijk verplicht menstruerende vrouwen en meisjes om zeven dagen in isolatie te leven, meestal in kleine hutjes of schuren buiten hun eigen woning. De onderliggende gedachte is dat menstruerende vrouwen “onrein” zijn en dat hun aanwezigheid negatieve gevolgen zou hebben voor de mensen om hen heen, evenals voor vee en gewassen. Tijdens deze periode van afzondering hebben ze vaak geen toegang tot basisvoorzieningen zoals schoon water, voedsel en hygiëneproducten, wat hun gezondheid en welzijn in gevaar kan brengen.
Chhaupadi werd in 2005 officieel verboden door de Nepalese regering. Toch wordt de praktijk in sommige afgelegen gemeenschappen nog steeds nageleefd. Er zijn steeds meer campagnes en voorlichtingsprogramma’s in Nepal die gericht zijn op het stoppen van deze gevaarlijke gewoonte en het bieden van ondersteuning aan vrouwen en meisjes, zodat ze hun menstruatie op een veilige en gezonde manier kunnen doormaken.
2. Bijgeloof in Malawi en Uganda
In delen van Malawi en Uganda bestaan er bijgeloven die menstruerende vrouwen aan de natuur verbinden. Mensen geloven bijvoorbeeld dat planten kunnen verwelken of zelfs sterven als er een menstruerende vrouw in de buurt is. Door deze overtuigingen denken ze dat de "kracht" van menstruerende vrouwen schadelijk kan zijn voor de groei van gewassen. Hierdoor worden vrouwen soms verboden om te werken op het land tijdens hun menstruatie.
Het gevolg van deze overtuigingen is dat vrouwen tijdens hun menstruatieperiode soms worden uitgesloten van werk op het land en niet deelnemen aan culturele of sociale activiteiten.
3. Beperkingen in Ghana
In Ghana bestaan er eveneens hardnekkige mythes rond menstruatie, waaronder de overtuiging dat menstruatiebloed gevaarlijk kan zijn voor het voortplantingsvermogen van mannen. Veel mensen geloven dat mannen schade kunnen oplopen door interactie met menstruerende vrouwen, wat resulteert in regels die vrouwen tijdens hun menstruatie beperken in hun omgang met mannen. In sommige gemeenschappen mogen menstruerende vrouwen niet eens in de buurt van mannen komen, uit angst voor onvruchtbaarheid of andere negatieve gevolgen.
Deze mythes dragen bij aan een gevoel van schaamte en isolatie voor menstruerende vrouwen, die hierdoor vaak gedwongen worden hun menstruatie geheim te houden.
4. Voedingsmythen in Brazilië
In Brazilië bestaan opvallende overtuigingen over wat menstruerende vrouwen wel en niet mogen eten. Veel mensen geloven dat menstruatie een “vuile” aangelegenheid is, en dat het koken van voedsel tijdens de menstruatie het eten kan verontreinigen. Bovendien zijn er bepaalde voedingsmiddelen, zoals mango's, citroenen en garnalen, waarvan gedacht wordt dat ze gevaarlijk zijn voor menstruerende vrouwen. Er bestaat een ongegronde angst dat het eten van deze producten tijdens de menstruatie zelfs dodelijk kan zijn.
Ondanks dat deze overtuigingen feitelijk onjuist zijn, blijven ze bestaan door mondelinge overlevering en gebrek aan voorlichting.
5. Menstruatieverlof in Japan
Terwijl in veel landen menstruatie een taboe is, speelt het in Japan juist een officiële rol in de werkcultuur. Sinds de jaren ’40 hebben werknemers in Japan recht op menstruatieverlof. Dit beleid stelt vrouwen in staat om, zonder enige vorm van straf of negatieve gevolgen, verlof op te nemen wanneer ze last hebben van ernstige menstruatieklachten. Het Japanse concept van menstruatieverlof geeft vrouwen de mogelijkheid om zich terug te trekken als hun gezondheid dit nodig maakt, zonder dat dit als een persoonlijke tekortkoming wordt gezien.
Hoewel menstruatieverlof in Japan al decennialang bestaat, maakt slechts een klein percentage vrouwen er daadwerkelijk gebruik van. De voornaamste reden hiervoor is de angst voor negatieve reacties van collega’s en werkgevers, ondanks de officiële status van dit verlof. Toch blijft Japan met dit beleid een van de weinige landen die menstruatie erkent als een belangrijk aspect van de gezondheid en het welzijn van vrouwen, wat laat zien hoe een ondersteunende werkcultuur rondom menstruatie mogelijk kan zijn.
6. Gratis in Schotland
Op 24 november 2020 stemde het Schotse parlement unaniem voor een wet die menstruatieproducten gratis beschikbaar stelt voor iedereen die ze nodig heeft – hoe fantastisch is dat! De “Period Products Act” ging in op 12 januari 2021 en helpt menstruatiearmoede tegen te gaan, omdat zo’n 10% van de meisjes in Groot-Brittannië zich geen producten kan veroorloven. Daardoor missen velen school tijdens hun menstruatie. Dankzij een investering van 31 miljoen euro kunnen mensen nu gratis producten ophalen in onder andere buurthuizen, apotheken en scholen. Minister Shona Robison benadrukte dat dit initiatief essentieel is voor gelijkheid en waardigheid, juist in deze tijden van stijgende kosten. En het mooie? Schotland inspireert nu andere landen zoals Nieuw-Zeeland en Engeland om hetzelfde te doen. Als kers op de taart is er zelfs een app, “PickMyPeriod,” gelanceerd om de dichtstbijzijnde plekken te vinden waar je gratis menstruatieproducten kunt scoren.
